Eerste hoofdstuk: de waarde van een blogarchief

Dit is het eerste hoofdstuk dat ik publiceer op deze ebookblog, geïnspireerd op de manier waarop Wired boeken uitgeeft. Ik heb de eerste opzet geschreven, nu is het aan jou om opbouwende kritiek en aanvullingen in de reacties te plaatsen. Laten we samen een mooi en nuttig ebook over bloggen schrijven!

Niets is treuriger dan een weblog dat enkele weken niet is geupdate. Een goede blogger schrijft geregeld nieuwe stukken.  Als je dit devies trouw opvolgt en een paar maanden fanatiek blogt, vormen jouw artikelen een omvangrijk persoonlijk archief. Je had met al die verhalen drie boeken kunnen vullen. Dat heb je (hoogstwaarschijnlijk) niet gedaan, maar dit betekent niet dat het opbouwen van een archief verspilde moeite is. Door de diversiteit van de artikelen vormt je blogarchief namelijk een naslagwerk van grote waarde.

Geen oud nieuws

Natuurlijk, een blogarchief is gevuld met oud nieuws, maar de volgende drie voordelen geven perfect weer waarom een archief van grote waarde is:

1. Het vormt je tweede geheugen, alleen dan gedetailleerder. Door ervaringen van vroeger terug te lezen, kan je nieuwe situaties beter inschatten.
2. Je kan nieuwe stukken of emails naar geïnteresseerde lezers onderbouwen met links naar oude artikelen.
3. Met een toegankelijk archief houd je bezoekers langer vast.

Deze voordelen zijn niet zomaar uit de lucht gegrepen. Honderden mensen profiteren dagelijks van blogarchieven. Neem Edwin Mijnsbergen van ZBdigitaal.nl. Deze 37-jarige informatiespecialist van de Zeeuwse Bibliotheek begon op 11 november 2005 met bloggen. “Aanvankelijk met twee blogs die fungeerden ter attendering van mijn directe collega’s. Eén over online boekcollecties en één over nuttige en leuke bronnen op het web. Na overleg heb ik alleen die tweede gehandhaafd, die al snel een groter publiek kreeg. Eerst binnen de bibliotheekwereld maar ook snel daarbuiten.” Inmiddels heeft zijn blog 2000 RSS-abonnees en op 19 maart 2008 mocht Mijnsbergen zelfs een Dutch Bloggie voor het beste Onderwijsblog in ontvangst nemen.

Terugkijken

Het archief van ZBdigitaal is na bijna drie jaar dagelijks bloggen flink uitgedijd. Het beslaat een groot scala aan onderwerpen. Mijnsbergen schrijft geregeld over handige online toepassingen, maar schroomt hij ook niet een groot privacyvraagstuk aan te kaarten. Daarnaast vinden nieuwsberichten over games, Google, mobiel internet en sociale netwerken een podium op de blog van de Zeeuwse Bibliotheek. De blogger kijkt van tijd tot tijd terug in het archief. “De onderwerpen waar ik over schrijf, ontwikkelen zich snel. Af en toe lees ik berichten terug om te zien hoe deze vakgebieden veranderd zijn. Bovendien vind ik het interessant om te lezen hoe ik destijds over een onderwerp dacht. Misschien heb ik nu wel een hele andere mening.”

Omdat Mijnsbergen al jaren blogt, is het voor hem vanzelfsprekend dat hij een kijkje in het verleden kan nemen. Maar voor miljoenen andere Nederlanders is dat niet zo. De hele beroepsbevolking lijdt aan het “druk-druk” syndroom en vergeet daardoor af en toe om te kijken. Terwijl dat juist zo belangrijk is. Door terug te halen hoe je vroeger over je werk dacht, kan je nieuwe situaties beter inschatten. Natuurlijk is er zo iets als een geheugen. Maar volgens sociaal-psychologen hebben wij mensen de neiging negatieve ervaringen te verdringen. De informatiemedewerker in een bibliotheek die niet blogt, is misschien vergeten dat het zo’n ongelofelijke klus was om het beheerprogramma van de digitale collectie te installeren. Mijnsbergen kan dat met een paar muisklikken teruglezen en overwegen een ander programma te kiezen. Door zijn archief te raadplegen is verbetering en tijdsbesparing mogelijk. Een simpele zoekopdracht is genoeg.

Onderschat dus niet de kracht van je blogarchief en neem elke maand de tijd om een aantal berichten terug te lezen. De kennis die je dan opfrist, komt je in het dagelijks leven goed van pas.

Contactpersoon

Mijnsbergen is niet de enige die de vruchten plukt van zijn bloggewoonte: “Binnen de bibliotheek ben ik contactpersoon automatisering. Mensen kloppen geregeld aan met vragen. Ze willen dan bijvoorbeeld informatie over een handige tool. Ik raadpleeg het archief en stuur ze een paar linkjes naar artikelen uit het ZBdigitaal archief. Het is voor hen veel meer werk om die artikelen boven water te krijgen. Ik heb het blogarchief in grote lijnen in mijn geheugen zitten; weet ongeveer waar wat en wanneer staat. De details vind ik dan met de zoekfunctie wel.”

Verplaats je even in de schoenen van Mijnsbergens collega’s. Jij zit met een vraag over een computerprogramma en besluit die aan Mijnsbergen voor te leggen. Een mailtje is immers snel verzonden. Tot je grote verbazing krijg je binnen een paar minuten een berichtje terug met daarin een aantal links naar artikelen die het programma behandelen. De beste man heeft ze ook nog zelf geschreven. Mijnsbergen kan voor jou niet meer stuk. Attent volk, die bloggers.

Het zou natuurlijk ideaal zijn als je collega’s zelf het archief in konden duiken. Hoe jij je blogarchief toegankelijker maakt voor je collega’s, leg ik verderop uit.

Extra toelichting

Ook in nieuwe blogartikelen refereert Mijnsbergen aan oud werk. “Voor mijn lezers ben ik toch een soort apostel die over de laatste ontwikkelingen bericht. Ik wil daarom niet teveel in herhaling vallen. Om dat te vermijden verwijs ik bij onderwerpen die wat extra toelichting nodig hebben naar oude berichten. De mensen die dan geïnteresseerd zijn, kunnen altijd meer lezen in het archief.”

Laten we dit even op een rijtje zetten. Stel dat je al maanden blogt. Doordat jij zoveel moeite en liefde in je weblog hebt gestopt, profiteer je dagelijks van een omgekeerde tijdmachine. Gedachten, voorspellingen, klachten of jubelberichten over je werk of passie zijn makkelijk doorzoekbaar met een blogzoekmachine. Bovendien is het blogarchief een goed naslagwerk voor mensen die hetzelfde werk doen of jouw passie delen.

Autoriteit

De bezoekers die je archief raadplegen, hoeven lang niet altijd bekenden te zijn. Naast miljarden andere pagina’s, indexeert Google jouw blogartikelen namelijk ook. En Google is gek op blogs – ze worden vaak geupdate en de kans op actuele informatie is daardoor groter. Social media consultant Deborah Schultz deed onderzoek naar het gevolg van deze indexeringen en kwam tot een verrassende conclusie.

• 61 procent van je bezoekers leest een artikel dat ouder dan een maand is;
• 37 procent van je bezoekers leest oud nieuws van de afgelopen maand;
• 12 procent van je bezoekers leest een actueel bericht.

Je archief wordt dus vaak bezocht door mensen die via Google gezocht hebben. Hoe meer je blog op een niche gericht is, hoe sneller gelijkgezinden jouw blog vinden. Vooral als je een paar maanden trouw schrijft en een aantal websites naar je blog verwijzen, is de kans groot dat jouw artikelen bovenaan in de Google-resultaten verschijnen. Denk daar even over na. Elke keer dat iemand naar informatie over jullie gedeelde interesse zoekt, komt hij op jouw blog uit. Als hij ziet dat jij met passie blogt, gaat diegene je ongetwijfeld volgen. Op deze manier groeit je publiek, en groei jij uit tot een autoriteit in je expertise.

Hoe maak je een blogarchief toegankelijker?

De waarde van een archief neemt toe naarmate dit toegankelijker wordt. Sommige bloggers denken zich er van af te kunnen maken met een lijst van de maanden dat ze al bloggen. Het enige voordeel hiervan is dat bezoekers zien hoe lang de blogger in kwestie al schrijft. Verder hebben de lezer en jij er niets aan.

Lezers zoeken liever op onderwerp dan op tijd. Niet het moment van schrijven maar de aanleiding tot schrijven is van belang. Het gaat tenslotte om de inhoud. Hoe maakt Mijnsbergen het ZBdigitaal-archief toegankelijker? “Dat is een beetje tweeslachtig. Ik heb nu een drop-down menu [zie afbeelding] voor het archief en een zoekfunctie van Google in het zijmenu staan. Dat is misschien een beetje beperkt. Mensen die de zoekmachine gebruiken, kennen de juiste trefwoorden vaak niet. Aan de andere kant wil ik niet de hele zijbalk vol met een circus aan trefwoorden. Maar het moet veel beter kunnen.”

Dat ook informatiemedewerker Mijnsbergen het lastig vindt om zijn blogarchief toegankelijker te maken, zegt genoeg over hoe moeilijk het is. Maar met de volgende tips moet je ver kunnen komen.

Tip 1: Themapagina’s

Noteer het onderwerp waar je over blogt, of over wil bloggen, eens op een stuk papier. Schrijf er dan minstens vijf subonderwerpen omheen die zeer belangrijk zijn. Aangezien je lezers dezelfde interesse delen, zijn zij ook van mening dat die onderwerpen niet kunnen ontbreken op je blog. Sterker nog, bezoekers zijn er naar op zoek. Help ze een handje en maak per subonderwerp een themapagina aan met de belangrijkste artikelen die je over dat onderwerp hebt geschreven.

Professioneel blogger Darren Rowse, wereldwijd gezien als een van de besten in zijn vak, heeft dat ook op Problogger.net gedaan. Hij maakte op de archiefpagina kopjes aan met de meest gezochte onderwerpen. Daaronder staat een selectie van de drie beste artikelen binnen die categorie.

Drie lijkt in eerste instantie weinig. Maar na het lezen van drie bijzonder goede artikelen, is je nieuwe lezer overtuigd van jouw kunnen. Bovendien heeft diegene eigenlijk helemaal geen tijd om meer blogartikelen te lezen. Voor een eerste kennismaking of een surftocht van 20 minuten is een selectie van drie artikelen meer dan genoeg.

Als Mijnsbergen deze tip hoort, beseft hij dat hij deze tactiek ook op de website van de Zeeuwse Bibliotheek toepast. “Bij bibliotheken in het algemeen – dus ook bij ons – heerst de gedachte dat we ons online beter moeten profileren. We investeren veel geld in diensten, personeel en dure producten, maar onze bibliotheeksites worden slecht gevonden. Daarom maken we bij de Zeeuwse Bibliotheek nu pagina’s die een etalagefunctie hebben. Daar zetten we de beste berichten en pagina’s van de site op. Zo laten we nieuwe bezoekers zien dat we experts zijn. Mijn oude blogartikelen komen daarbij goed van pas.”

Tip 2: Populaire berichten

Naast het uitlichten van thema’s kun je ook artikelen afzonderlijk onder de aandacht brengen. Elke blogger heeft wel een paar artikelen die beter aansloegen dan de rest van zijn schrijfsels. Een artikel lokte veel reacties uit, vond de weg naar de voorpagina van een sociale nieuwssite of ontving veel links van andere bloggers – het gaf een geweldig gevoel. Alle uren die je spendeerde aan je blog, leken het bij één succesvolle post even waard (Dat zijn ze ook, kijk maar naar je archief, maar zo voelt het niet altijd).

Zo’n populaire post prikkelde de lezer op één of andere manier. Je had misschien een goed onderbouwde verrassende mening opgeschreven of een handige lijst gemaakt waar mensen al een tijd naar op zoek waren. In ieder geval was (en is!) het bericht een goed visitekaartje voor je blog. Dus waarom zou je het niet wat meer onder de aandacht van je lezers brengen?

Dat kan door een lijstje van populaire artikelen in het zijbalk te zetten. Als een lezer je bericht heeft gelezen en zoekt naar een nieuw artikel van jouw hand, valt zijn oog waarschijnlijk snel op dit lijstje. Hierdoor maakt de (nieuwe) lezer meteen kennis met de beste artikelen die je geschreven hebt. Een betere introductie kan je je niet wensen.

Tip 3: Gerelateerde berichten

Om de lezer nog beter van dienst te zijn, kan je de laatste alinea van een artikel wijden aan verwijzingen naar andere berichten over hetzelfde onderwerp. Op die manier gids je de lezer door je blog heen. Hij heeft net een artikel gelezen over de iPhone en ziet dan nog drie links naar artikelen die de gadget behandelen.

Hoewel veel bloggers deze links automatisch laten genereren, adviseer ik je de links handmatig uit te zoeken. Leef je in de lezer in en spit het archief door naar artikelen die een interessante aanvulling vormen.

Conclusie

Een toegankelijk archief kan een van de succesfactoren van je blog zijn. Wees trots op al de artikelen die je geschreven hebt en schroom niet om deze in nieuwe artikelen onder de aandacht te brengen.

Eigenlijk is een blogarchief veel interessanter dan een boek. Of zoals Mijnsbergen zegt: “Ik heb zeker weleens met de gedachte gespeeld om een selectie van mijn artikelen te bundelen in een boek. Maar ja, wat moet je eigenlijk met zo’n statisch iets?”

Update: Lees op ZBDigitaal de reactie van Erwin op het interview.